Время по-литовски: часы, полчаса и расписания
Умение называть время — базовый навык. В литовском языке для этого используются порядковые числительные, которые изменяются в зависимости от контекста: просто называем время или договариваемся о встрече.
Целые часы — «Сейчас» (Vardininkas)
Чтобы сказать, который сейчас час, используется форма именительного падежа. Используется вопрос Kiek valandų? (Сколько часов?):
| Время | По-литовски |
|---|---|
| 6:00 | šešta valanda |
| 7:00 | septinta valanda |
| 8:00 | aštunta valanda |
| 9:00 | devinta valanda |
| 10:00 | dešimta valanda |
| 11:00 | vienuolikta valanda |
| 12:00 | dvylikta valanda |
| 13:00 | pirma valanda / trylikta valanda |
| 14:00 | antra valanda / keturiolikta valanda |
| 15:00 | trečia valanda / penkiolikta valanda |
| 16:00 | ketvirta valanda / šešiolikta valanda |
| 17:00 | penkta valanda / septyniolikta valanda |
| 18:00 | šešta valanda / aštuoniolikta valanda |
| 19:00 | septinta valanda / devyniolikta valanda |
| 20:00 | aštunta valanda / dvidešimta valanda |
| 21:00 | devinta valanda / dvidešimt pirma valanda |
| 22:00 | dešimta valanda / dvidešimt antra valanda |
Dabar yra devinta valanda. — Сейчас девять часов.
Обратите внимание: для часов от 13 до 24 можно использовать как 12-часовой, так и 24-часовой формат.
«Во сколько?» — Договариваемся о встрече (Galininkas)
Когда вы договариваетесь о встрече, время ставится в винительный падеж. Вопрос: Kelintą valandą? (Во сколько?)
Правило: окончание -a → -ą, valanda → valandą:
| Именительный | Винительный |
|---|---|
| antra valanda | antrą valandą |
| septinta valanda | septintą valandą |
| penkta valanda | penktą valandą |
Примеры:
- Susitinkame devintą valandą. — Встретимся в девять.
- Susitinkame pirmą valandą. — Встретимся в час.
- Susitinkame dvidešimt pirmą valandą. — Встретимся в двадцать один час.
Kelintą valandą susitinkame? — Во сколько встречаемся?
Полчаса (Pusė valandos)
«Полчаса» в литовском означает «половина следующего часа». Используется родительный падеж:
Правило: pusę + kilmininkas (ko?): окончание -a → -os
| Время | Именительный (сейчас) | Винительный (встречаемся) |
|---|---|---|
| 7:30 | pusė aštuntos | pusę aštuntos |
| 8:30 | pusė devintos | pusę devintos |
| 9:30 | pusė dešimtos | pusę dešimtos |
| 10:30 | pusė vienuoliktos | pusę vienuoliktos |
| 11:30 | pusė dvyliktos | pusę dvyliktos |
| 12:30 | pusė pirmos | pusę pirmos |
| 13:30 | pusė antros | pusę antros |
| 14:30 | pusė trečios | pusę trečios |
| 15:30 | pusė ketvirtos | pusę ketvirtos |
| 16:30 | pusė penktos | pusę penktos |
| 17:30 | pusė šeštos | pusę šeštos |
| 18:30 | pusė septintos | pusę septintos |
Dabar yra pusė antros. — Сейчас полпервого (13:30). Susitinkame pusę ketvirtos. — Встретимся в половину четвёртого (15:30).
Рабочие часы: «с … до …» (nuo … iki …)
Для расписания рабочего времени используются предлоги nuo (с) и iki (до) + родительный падеж порядкового числительного: окончание -a → -os:
| Именительный | Родительный |
|---|---|
| pirma valanda | pirmos valandos |
| antra | antros |
| aštunta | aštuntos |
| penkta | penktos |
| dvylikta | dvylikos |
Примеры:
- Bankas dirba nuo aštuntos iki penktos valandos. — Банк работает с восьми до пяти.
- Dirbame nuo devintos iki šeštos valandos. — Мы работаем с девяти до шести.
- Pietų pertrauka yra nuo dvyliktos iki pirmos. — Обеденный перерыв с двенадцати до часу.
Шпаргалка
| Ситуация | Вопрос | Форма | Пример |
|---|---|---|---|
| Называем время | Kiek valandų? | Именительный (-a) | Dabar yra septinta valanda. |
| Договариваемся | Kelintą valandą? | Винительный (-ą) | Susitinkame septintą valandą. |
| Полчаса | Kelintą valandą? | pusę + родительный (-os) | Pusę aštuntos (7:30). |
| Расписание | Nuo kelinto iki kelinto? | nuo/iki + родительный (-os) | Nuo aštuntos iki penktos. |